VerdisGrow India
Scanned from the seed packबियाण्याच्या पाकिटावरून स्कॅन केलेबीज के पैकेट से स्कैन किया

Coriander (Dhania)कोथिंबीरधनिया

Coriandrum sativum
Coriander (Dhania)कोथिंबीरधनिया
The kitchen's must-have: fresh green leaves in about 35 daysप्रत्येक स्वयंपाकघराची गरज: सुमारे 35 दिवसांत ताजी हिरवी पानेहर रसोई की ज़रूरत: लगभग 35 दिन में ताज़े हरे पत्ते

Why grow it?हे पीक का घ्यावे?यह फसल क्यों उगाएँ?

Used in almost every dish as a garnish, chutney and masala. It sells daily in every market, grows fast and needs little space, so it is a quick-return crop.जवळजवळ प्रत्येक पदार्थात सजावट, चटणी व मसाल्यासाठी वापर. रोज बाजारात विकली जाते, झटपट येते व कमी जागा लागते; त्यामुळे लवकर परतावा देणारे पीक.लगभग हर व्यंजन में गार्निश, चटनी और मसाले के लिए उपयोग। रोज़ हर बाज़ार में बिकती है, जल्दी तैयार होती है और कम जगह लेती है; इसलिए जल्दी लाभ देने वाली फसल।

Did you know?तुम्हाला माहीत आहे का?क्या आप जानते हैं?
Every part of the plant is useful: fresh leaves, and the seeds, which are the dry coriander (dhana) used in masala.वनस्पतीचा प्रत्येक भाग उपयोगी: ताजी पाने, आणि बिया म्हणजे मसाल्यात वापरला जाणारा धणे.पौधे का हर हिस्सा काम आता है: ताज़े पत्ते, और बीज यानी मसाले में काम आने वाला साबुत धनिया।

At a glanceएका नजरेतएक नज़र में

Best sowing timeपेरणीची योग्य वेळबुवाई का सही समय
Aug–Febऑग–फेब्रुअग–फ़र
Sprouts inउगवणअंकुरण
7–12 days7–12 दिवस7–12 दिन
First cutपहिली कापणीपहली कटाई
30–45 days30–45 दिवस30–45 दिन
Care levelकाळजीची पातळीदेखभाल स्तर
Easyसोपेआसान
Ideal temperatureयोग्य तापमानउपयुक्त तापमान
15–25 °C15–25 °से15–25 °से
Sunlightसूर्यप्रकाशधूप
4–6 hours; light shade in peak summer4–6 तास; उन्हाळ्यात हलकी सावली4–6 घंटे; भीषण गर्मी में हल्की छाया
Soilमातीमिट्टी
Well-drained loam rich in compostकंपोस्ट/शेणखताने समृद्ध, चांगला निचरा होणारी पोयटा मातीखाद से भरपूर, अच्छे जल निकास वाली दोमट मिट्टी
Soil pHमातीचा सामू (pH)मिट्टी का pH
6.5–7.56.5–7.56.5–7.5

Growth journeyवाढीचा प्रवासबढ़वार का सफर

Day 0दिवस 0दिन 0
Sowपेरणीबुवाई
Day 7–12दिवस 7–12दिन 7–12
Sproutउगवणअंकुरण
Day ~18दिवस ~18दिन ~18
Leaves growपाने वाढतातपत्ते बढ़ते हैं
Day 30–45दिवस 30–45दिन 30–45
First cutपहिली कापणीपहली कटाई

When to sow & harvestपेरणी व काढणी कधी?बुवाई व तुड़ाई कब?

SowपेरणीबुवाईHarvestकाढणीतुड़ाई
Janजानेजन
Febफेब्रुफ़र
Marमार्चमार्च
Aprएप्रिअप्रै
Mayमेमई
Junजूनजून
Julजुलैजुल
Augऑगअग
Sepसप्टेंसित
Octऑक्टोअक्टू
Novनोव्हेंनव
Decडिसेंदिस

Step-by-step: how to growटप्प्याटप्प्याने: पीक कसे घ्यावेकदम-दर-कदम: फसल कैसे उगाएँ

1

Prepare the landजमीन तयार कराखेत तैयार करें

Plough 2–3 times to a fine, loose soil. Mix in 8–10 tonnes of well-rotted farmyard manure (FYM) per acre. Make raised beds or ridges so extra water drains away.2–3 वेळा नांगरट करून माती भुसभुशीत करा. एकरी 8–10 टन चांगले कुजलेले शेणखत मिसळा. जादा पाणी निघून जाण्यासाठी गादीवाफे किंवा सरी-वरंबे करा.2–3 बार जुताई कर मिट्टी भुरभुरी बनाएँ। प्रति एकड़ 8–10 टन अच्छी सड़ी गोबर की खाद मिलाएँ। अतिरिक्त पानी निकलने के लिए ऊँची क्यारियाँ या मेड़-नालियाँ बनाएँ।

2

Get the seed readyबियाणे तयार कराबीज तैयार करें

Soak seeds in clean water for 12 hours, then drain and dry in shade for 20 minutes before sowing. This gives faster, even sprouting. For extra protection against root rot, treat seed with Trichoderma (ask at your agri-input shop).बिया स्वच्छ पाण्यात 12 तास भिजवा, नंतर पाणी काढून सावलीत 20 मिनिटे सुकवा व मग पेरा. यामुळे उगवण जलद व सारखी होते. मुळकुजीपासून संरक्षणासाठी बियाण्यास ट्रायकोडर्मा लावा (कृषी सेवा केंद्रात विचारा).बीज को साफ़ पानी में 12 घंटे भिगोएँ, फिर पानी निकालकर छाया में 20 मिनट सुखाएँ और तब बोएँ। इससे अंकुरण तेज़ और एक-सा होता है। जड़ गलन से बचाव के लिए बीज को ट्राइकोडर्मा से उपचारित करें (कृषि सेवा केंद्र से पूछें)।

3

Sow the seedबियाणे पेराबीज बोएँ

Make lines 15–20 cm apart and sow seeds 1–2 cm deep, about 3–5 cm apart in the line. Cover lightly with soil and water gently.15–20 सेमी अंतराच्या ओळी करा व बिया 1–2 सेमी खोल, ओळीत सुमारे 3–5 सेमी अंतरावर पेरा. हलकी माती झाका व हळुवार पाणी द्या.15–20 सेमी की दूरी पर कतारें बनाएँ और बीज 1–2 सेमी गहरे, कतार में लगभग 3–5 सेमी की दूरी पर बोएँ। हल्की मिट्टी से ढकें और धीरे से पानी दें।

4

The first two weeksपहिले दोन आठवडेपहले दो सप्ताह

Keep soil moist, not soggy. Seeds sprout in 7–12 days. Fill any gaps with fresh seed within a week. At 2–3 true leaves, thin to one plant every 3–5 cm.माती ओलसर ठेवा, चिखल नको. बिया 7–12 दिवसांत उगवतात. आठवडाभरात रिकाम्या जागी नवे बी टाका. 2–3 पाने आल्यावर दर 3–5 सेमीवर एक रोप ठेवून विरळणी करा.मिट्टी नम रखें, कीचड़ नहीं। बीज 7–12 दिन में अंकुरित होते हैं। एक सप्ताह में खाली जगह पर नया बीज डालें। 2–3 पत्ते आने पर हर 3–5 सेमी पर एक पौधा रखकर विरलन करें।

5

Weed and feedखुरपणी व खत व्यवस्थापननिराई और खाद

Weed by hand at about 15 and 30 days, working shallowly so roots are not disturbed. FYM at land preparation. If leaves look pale after 2 weeks, give a little nitrogen (urea or liquid compost) once.सुमारे 15 व 30 दिवसांनी हाताने खुरपणी करा; मुळांना धक्का लागू नये म्हणून उथळ खुरपा. जमीन तयार करताना शेणखत. 2 आठवड्यांनी पाने फिकट दिसल्यास एकदा थोडे नत्र (युरिया किंवा द्रव कंपोस्ट) द्या.लगभग 15 और 30 दिन पर हाथ से निराई करें; जड़ें न हिलें इसलिए उथली निराई करें। खेत तैयार करते समय गोबर की खाद। 2 सप्ताह बाद पत्ते पीले दिखें तो एक बार थोड़ी नाइट्रोजन (यूरिया या तरल कंपोस्ट) दें।

6

Check your crop twice a weekआठवड्यातून दोनदा पीक तपासासप्ताह में दो बार फसल जाँचें

Look under leaves for insects and spots. Acting early is easy and cheap. See 'Problems & easy fixes' below.पानांखाली किडे व डाग तपासा. लवकर उपाय केल्यास ते सोपे व स्वस्त पडतात. खाली 'समस्या व सोपे उपाय' पाहा.पत्तियों के नीचे कीट और धब्बे देखें। जल्दी उपाय करना आसान और सस्ता होता है। नीचे 'समस्याएँ व आसान उपाय' देखें।

7

Start cuttingकापणी सुरू कराकटाई शुरू करें

From about day 30. Pull the whole plant with its roots or cut 3–4 cm above the ground. Wash off the soil, tie into bunches and keep them cool and damp so they stay fresh for the market.सुमारे 30 व्या दिवसापासून. संपूर्ण रोप मुळासह उपटा किंवा जमिनीपासून 3–4 सेमी वर कापा. माती धुवा, जुड्या बांधा व बाजारासाठी ताजी राहावी म्हणून थंड व ओलसर ठेवा.लगभग 30 वें दिन से। पूरा पौधा जड़ सहित उखाड़ें या जमीन से 3–4 सेमी ऊपर काटें। मिट्टी धोएँ, गड्डियाँ बाँधें और बाज़ार के लिए ताज़ा रखने को ठंडा और नम रखें।

How to sowपेरणी कशी करावीबुवाई कैसे करें

15–20 cm · row gap15–20 सेमी · ओळींतील अंतर15–20 सेमी · कतार की दूरी3–5 cm · plant gap3–5 सेमी · रोपांतील अंतर3–5 सेमी · पौधे की दूरीTop viewवरून दिसणारे दृश्यऊपर से दृश्य
1–2 cm1–2 सेमी1–2 सेमीdepthखोलीगहराईseedबीबीजSide viewबाजूने दिसणारे दृश्यबगल से दृश्य
Seed depthबियाण्याची खोलीबीज की गहराई
1–2 cm1–2 सेमी1–2 सेमी
Spacing (row × plant)अंतर (ओळ × रोप)दूरी (कतार × पौधा)
15–20 × 3–5 cm15–20 × 3–5 सेमी15–20 × 3–5 सेमी
Seed neededलागणारे बियाणेआवश्यक बीज
10–12 kg / acre10–12 किलो / एकर10–12 किलो / एकर
Expected yieldअपेक्षित उत्पादनअपेक्षित उपज
20–30 quintal / acre20–30 क्विंटल / एकर20–30 क्विंटल / एकर

Water & foodपाणी व अन्नद्रव्येपानी व खाद

Waterपाणीपानी

Light watering every 2–3 days with a fine spray. Keep the topsoil just moist; it must never dry out while seeds are sprouting.दर 2–3 दिवसांनी बारीक फवाऱ्याने हलके पाणी द्या. वरची माती फक्त ओलसर ठेवा; उगवण होईपर्यंत ती कोरडी पडू देऊ नका.हर 2–3 दिन में बारीक फुहार से हल्का पानी दें। ऊपरी मिट्टी बस नम रखें; अंकुरण होने तक वह सूखनी नहीं चाहिए।

Food (nutrients)अन्नद्रव्ये (खते)खाद (पोषण)

FYM at land preparation. If leaves look pale after 2 weeks, give a little nitrogen (urea or liquid compost) once.जमीन तयार करताना शेणखत. 2 आठवड्यांनी पाने फिकट दिसल्यास एकदा थोडे नत्र (युरिया किंवा द्रव कंपोस्ट) द्या.खेत तैयार करते समय गोबर की खाद। 2 सप्ताह बाद पत्ते पीले दिखें तो एक बार थोड़ी नाइट्रोजन (यूरिया या तरल कंपोस्ट) दें।

Problems & easy fixesसमस्या व सोपे उपायसमस्याएँ व आसान उपाय

Organic first: try neem oil spray (5 ml per litre of water) before any chemical.आधी सेंद्रिय उपाय: कोणत्याही रसायनापूर्वी कडुनिंब तेल (5 मिली प्रति लिटर पाणी) फवारून पाहा.पहले जैविक उपाय: किसी भी रसायन से पहले नीम तेल (5 मिली प्रति लीटर पानी) का छिड़काव करें।

Aphidsमावामाहू (एफिड)

What you seeकाय दिसतेक्या दिखता है

Tiny green or black insects clustered under leaves and on tender tips; leaves curl and turn sticky.पानांखाली व कोवळ्या शेंड्यांवर लहान हिरवे/काळे किडे; पाने कुरळी होऊन चिकट होतात.पत्तियों के नीचे व कोमल सिरों पर छोटे हरे/काले कीट; पत्तियाँ मुड़कर चिपचिपी हो जाती हैं।

What to doकाय करावेक्या करें

Spray neem oil or soapy water; hang yellow sticky traps; spare ladybird beetles (they eat aphids).कडुनिंब तेल किंवा साबणाचे पाणी फवारा; पिवळे चिकट सापळे लावा; ढालकिडे (लेडीबर्ड) जपा, ते मावा खातात.नीम तेल या साबुन के घोल का छिड़काव करें; पीले चिपचिपे ट्रैप लगाएँ; लेडीबर्ड भृंग को बचाएँ, ये माहू खाते हैं।

Powdery mildewभुरीचूर्णिल आसिता (भभूतिया)

What you seeकाय दिसतेक्या दिखता है

White powdery coating on leaves; leaves slowly dry up.पानांवर पांढरी भुकटीसारखी बुरशी; पाने हळूहळू वाळतात.पत्तियों पर सफ़ेद चूर्ण जैसी परत; पत्ते धीरे-धीरे सूख जाते हैं।

What to doकाय करावेक्या करें

Spray diluted buttermilk (1 part in 10 parts water) or a label-approved sulphur product; thin crowded plants.ताक 1:10 पाण्यात मिसळून फवारा किंवा लेबलनुसार गंधकयुक्त औषध वापरा; दाटी झालेली रोपे विरळ करा.छाछ (1 भाग छाछ + 10 भाग पानी) का छिड़काव करें या लेबल के अनुसार सल्फर वाला उत्पाद दें; घने पौधे विरल करें।

Early flowering (bolting)लवकर फुलोरा (बोल्टिंग)जल्दी फूल आना (बोल्टिंग)

What you seeकाय दिसतेक्या दिखता है

Plant shoots up a flower stalk early; leaves turn small and bitter. Caused by heat and long days.झाड लवकर फुलोऱ्यावर येते; पाने लहान व कडू होतात. उष्णता व मोठ्या दिवसांमुळे होते.पौधा जल्दी फूल का डंठल निकाल देता है; पत्ते छोटे व कड़वे हो जाते हैं। गर्मी व लंबे दिनों से होता है।

What to doकाय करावेक्या करें

Sow in the cool season, give light shade in hot weather, keep soil moist and harvest early.थंड हंगामात पेरा, उष्ण हवामानात हलकी सावली द्या, माती ओलसर ठेवा व लवकर कापणी करा.ठंडे मौसम में बोएँ, गर्मी में हल्की छाया दें, मिट्टी नम रखें और जल्दी कटाई करें।

Ready to harvest? Check these signsकाढणीसाठी तयार? ही चिन्हे पाहातुड़ाई के लिए तैयार? ये संकेत देखें

Pull the whole plant with its roots or cut 3–4 cm above the ground. Wash off the soil, tie into bunches and keep them cool and damp so they stay fresh for the market.संपूर्ण रोप मुळासह उपटा किंवा जमिनीपासून 3–4 सेमी वर कापा. माती धुवा, जुड्या बांधा व बाजारासाठी ताजी राहावी म्हणून थंड व ओलसर ठेवा.पूरा पौधा जड़ सहित उखाड़ें या जमीन से 3–4 सेमी ऊपर काटें। मिट्टी धोएँ, गड्डियाँ बाँधें और बाज़ार के लिए ताज़ा रखने को ठंडा और नम रखें।

Pro tipsखास टिप्सखास टिप्स

Coriander seed is two halves joined together. Rub it gently between your palms or under a wooden block to split it before sowing. Whole seed sprouts slowly and unevenly.धणे म्हणजे दोन भाग जोडलेले असतात. पेरणीपूर्वी तळहातांमध्ये किंवा लाकडी ठोकळ्याखाली हलके चोळून दोन भाग करा. अख्खे धणे उशिरा व असमान उगवतात.धनिये का बीज दो हिस्सों से जुड़ा होता है। बुवाई से पहले हथेलियों के बीच या लकड़ी के टुकड़े के नीचे हल्के से रगड़कर दो भाग कर लें। साबुत बीज देर से और असमान उगता है।

Sow every 10–15 days in small patches so you always have fresh leaves to cut or sell.ताजी पाने सतत मिळावीत म्हणून दर 10–15 दिवसांनी लहान वाफ्यात पेरणी करा.ताज़े पत्ते हमेशा मिलते रहें इसलिए हर 10–15 दिन में छोटी क्यारियों में बुवाई करें।

Coriander likes cool weather. In the hot months give light shade, otherwise it flowers early and the leaves turn small and bitter.कोथिंबीरीला थंड हवामान आवडते. उष्ण महिन्यांत हलकी सावली द्या, नाहीतर लवकर फुलोरा येऊन पाने लहान व कडू होतात.धनिया ठंडा मौसम पसंद करता है। गर्मी के महीनों में हल्की छाया दें, नहीं तो जल्दी फूल आकर पत्ते छोटे और कड़वे हो जाते हैं।

Avoid these mistakesया चुका टाळाइन गलतियों से बचें

Sowing whole seed too deep or too thick: patchy, weak plants.अख्खे धणे खोल किंवा दाट पेरणे: विरळ व कमकुवत रोपे.साबुत बीज गहरा या घना बोना: असमान और कमज़ोर पौधे।

Waiting too long to cut: stems turn tough and the plant runs to flower.कापणीला उशीर: देठ कडक होतात व झाड फुलोऱ्यावर जाते.कटाई में देरी: डंठल सख्त हो जाते हैं और पौधा फूल पर चला जाता है।

Grow it at home (pot / grow bag)घरी कुंडीत / ग्रो-बॅगमध्ये पिकवाघर पर गमले / ग्रो-बैग में उगाएँ

Perfect for pots. Use a wide 10–12 inch pot or tray, scatter split seed thinly, cover with 1 cm of soil and keep it in bright light with a little shade at noon. Ready to cut in 5–6 weeks.कुंड्यांसाठी उत्तम. 10–12 इंची रुंद कुंडी/ट्रे घ्या, फोडलेले धणे विरळ टाका, 1 सेमी माती झाका व चांगल्या प्रकाशात ठेवा; दुपारी थोडी सावली द्या. 5–6 आठवड्यांत कापणी.गमलों के लिए बढ़िया। 10–12 इंच का चौड़ा गमला/ट्रे लें, फोड़े हुए बीज विरल बिखेरें, 1 सेमी मिट्टी से ढकें और अच्छी रोशनी में रखें; दोपहर में थोड़ी छाया दें। 5–6 सप्ताह में कटाई।

Need help? Talk to usमदत हवी आहे? आमच्याशी बोलामदद चाहिए? हमसे बात करें

Call usफोन कराकॉल करें · +91 7378570149admin@verdisgrowindia.com

More crops from VerdisGrowVerdisGrow ची आणखी पिकेVerdisGrow की अन्य फसलें