VerdisGrow India
Scanned from the seed packबियाण्याच्या पाकिटावरून स्कॅन केलेबीज के पैकेट से स्कैन किया

Bottle gourd (Lauki)दुधी भोपळालौकी (घीया)

Lagenaria siceraria
Bottle gourd (Lauki)दुधी भोपळालौकी (घीया)
A heavy yielder: big, tender fruits for about 2 monthsभरघोस उत्पादन: सुमारे 2 महिने मोठी, कोवळी फळेभरपूर उपज: लगभग 2 महीने बड़े, कोमल फल

Why grow it?हे पीक का घ्यावे?यह फसल क्यों उगाएँ?

A household staple: light on the stomach and high in water, used in sabzi, dal, kofta and halwa. High yield per vine makes it profitable even on small plots.घराघरातील मुख्य भाजी; पचायला हलकी, पाण्याचे प्रमाण जास्त; भाजी, आमटी, कोफ्ता व हलव्यासाठी. प्रत्येक वेलीला जास्त फळे, त्यामुळे लहान क्षेत्रातही फायदेशीर.घर-घर की मुख्य सब्ज़ी; पेट के लिए हल्की, पानी ज़्यादा; सब्ज़ी, दाल, कोफ्ता और हलवे में उपयोग। प्रति बेल ज़्यादा फल, इसलिए छोटे खेत में भी लाभकारी।

Did you know?तुम्हाला माहीत आहे का?क्या आप जानते हैं?
For centuries the dried, mature shell has been used as a water bottle, a container and even a musical instrument.शतकानुशतके वाळलेले पक्व कवच पाण्याची बाटली, भांडे आणि वाद्य म्हणूनही वापरले जाते.सदियों से सूखे पके खोल का उपयोग पानी की बोतल, बर्तन और यहाँ तक कि वाद्य यंत्र के रूप में होता आया है।

At a glanceएका नजरेतएक नज़र में

Best sowing timeपेरणीची योग्य वेळबुवाई का सही समय
Feb–Mar · Jun–Jul · Oct–Novफेब्रु–मार्च · जून–जुलै · ऑक्टो–नोव्हेंफ़र–मार्च · जून–जुल · अक्टू–नव
Sprouts inउगवणअंकुरण
5–8 days5–8 दिवस5–8 दिन
First pickingपहिली तोडणीपहली तुड़ाई
55–70 days55–70 दिवस55–70 दिन
Care levelकाळजीची पातळीदेखभाल स्तर
Mediumमध्यममध्यम
Ideal temperatureयोग्य तापमानउपयुक्त तापमान
25–35 °C25–35 °से25–35 °से
Sunlightसूर्यप्रकाशधूप
Full sun (6–8 hours)पूर्ण ऊन (6–8 तास)पूरी धूप (6–8 घंटे)
Soilमातीमिट्टी
Well-drained loam rich in compostकंपोस्ट/शेणखताने समृद्ध, चांगला निचरा होणारी पोयटा मातीखाद से भरपूर, अच्छे जल निकास वाली दोमट मिट्टी
Soil pHमातीचा सामू (pH)मिट्टी का pH
6.0–7.06.0–7.06.0–7.0

Growth journeyवाढीचा प्रवासबढ़वार का सफर

Day 0दिवस 0दिन 0
Sowपेरणीबुवाई
Day 5–8दिवस 5–8दिन 5–8
Sproutउगवणअंकुरण
Day ~24दिवस ~24दिन ~24
Vines / plant growsवेल / झाड वाढतेबेल / पौधा बढ़ता है
Day ~40दिवस ~40दिन ~40
Floweringफुलोराफूल आना
Day 55–70दिवस 55–70दिन 55–70
Harvestतोडणीतुड़ाई

When to sow & harvestपेरणी व काढणी कधी?बुवाई व तुड़ाई कब?

SowपेरणीबुवाईHarvestकाढणीतुड़ाई
Janजानेजन
Febफेब्रुफ़र
Marमार्चमार्च
Aprएप्रिअप्रै
Mayमेमई
Junजूनजून
Julजुलैजुल
Augऑगअग
Sepसप्टेंसित
Octऑक्टोअक्टू
Novनोव्हेंनव
Decडिसेंदिस

Step-by-step: how to growटप्प्याटप्प्याने: पीक कसे घ्यावेकदम-दर-कदम: फसल कैसे उगाएँ

1

Prepare the landजमीन तयार कराखेत तैयार करें

Plough 2–3 times to a fine, loose soil. Mix in 8–10 tonnes of well-rotted farmyard manure (FYM) per acre. Make raised beds or ridges so extra water drains away.2–3 वेळा नांगरट करून माती भुसभुशीत करा. एकरी 8–10 टन चांगले कुजलेले शेणखत मिसळा. जादा पाणी निघून जाण्यासाठी गादीवाफे किंवा सरी-वरंबे करा.2–3 बार जुताई कर मिट्टी भुरभुरी बनाएँ। प्रति एकड़ 8–10 टन अच्छी सड़ी गोबर की खाद मिलाएँ। अतिरिक्त पानी निकलने के लिए ऊँची क्यारियाँ या मेड़-नालियाँ बनाएँ।

2

Get the seed readyबियाणे तयार कराबीज तैयार करें

Soak seeds in clean water for 12 hours, then drain and dry in shade for 20 minutes before sowing. This gives faster, even sprouting. For extra protection against root rot, treat seed with Trichoderma (ask at your agri-input shop).बिया स्वच्छ पाण्यात 12 तास भिजवा, नंतर पाणी काढून सावलीत 20 मिनिटे सुकवा व मग पेरा. यामुळे उगवण जलद व सारखी होते. मुळकुजीपासून संरक्षणासाठी बियाण्यास ट्रायकोडर्मा लावा (कृषी सेवा केंद्रात विचारा).बीज को साफ़ पानी में 12 घंटे भिगोएँ, फिर पानी निकालकर छाया में 20 मिनट सुखाएँ और तब बोएँ। इससे अंकुरण तेज़ और एक-सा होता है। जड़ गलन से बचाव के लिए बीज को ट्राइकोडर्मा से उपचारित करें (कृषि सेवा केंद्र से पूछें)।

3

Sow the seedबियाणे पेराबीज बोएँ

Make pits or hills 250 cm between rows and 60–90 cm between plants. Put 2–3 seeds in each spot, 2–3 cm deep, cover with soil and water gently.ओळींमध्ये 250 सेमी व रोपांमध्ये 60–90 सेमी अंतरावर खड्डे/आळी करा. प्रत्येक जागी 2–3 बिया 2–3 सेमी खोल टाका, माती झाका व हळुवार पाणी द्या.कतारों के बीच 250 सेमी और पौधों के बीच 60–90 सेमी की दूरी पर गड्ढे/थाले बनाएँ। हर जगह 2–3 बीज 2–3 सेमी गहरे डालें, मिट्टी से ढकें और धीरे से पानी दें।

4

The first two weeksपहिले दोन आठवडेपहले दो सप्ताह

Keep soil moist, not soggy. Seeds sprout in 5–8 days. Fill any gaps with fresh seed within a week. At 2–3 true leaves, keep only the strongest seedling in each spot.माती ओलसर ठेवा, चिखल नको. बिया 5–8 दिवसांत उगवतात. आठवडाभरात रिकाम्या जागी नवे बी टाका. 2–3 पाने आल्यावर प्रत्येक जागी फक्त सर्वात जोमदार रोप ठेवा.मिट्टी नम रखें, कीचड़ नहीं। बीज 5–8 दिन में अंकुरित होते हैं। एक सप्ताह में खाली जगह पर नया बीज डालें। 2–3 पत्ते आने पर हर जगह सिर्फ़ सबसे मज़बूत पौधा रखें।

5

Weed and feedखुरपणी व खत व्यवस्थापननिराई और खाद

Weed at about 20 and 40 days and earth up lightly around the base. FYM at planting; top-dress with nitrogen at 25 days and again when fruits start. Mulch to hold moisture.सुमारे 20 व 40 दिवसांनी खुरपणी करा व बुडाशी हलकी भर द्या. लागवडीवेळी शेणखत; 25 दिवसांनी व फळे लागताना नत्र खत द्या. ओलावा टिकवण्यासाठी आच्छादन करा.लगभग 20 और 40 दिन पर निराई करें और जड़ के पास हल्की मिट्टी चढ़ाएँ। बुवाई के समय गोबर की खाद; 25 दिन पर और फल लगते समय नाइट्रोजन दें। नमी के लिए मल्चिंग करें।

6

Give them supportआधार द्यासहारा दें

When vines start to run (2–3 weeks after sprouting), put up a trellis, net or bamboo stakes. Train vines upward so fruits hang straight, stay clean and get fewer diseases.वेल पसरायला लागल्यावर (उगवणीनंतर 2–3 आठवड्यांनी) मांडव, जाळी किंवा बांबूचा आधार द्या. वेल वर चढवा; फळे सरळ, स्वच्छ राहतात व रोग कमी होतात.बेल फैलना शुरू करे (अंकुरण के 2–3 सप्ताह बाद) तो मचान, जाली या बाँस का सहारा लगाएँ। बेल को ऊपर चढ़ाएँ; फल सीधे, साफ़ रहते हैं और रोग कम लगते हैं।

7

Check your crop twice a weekआठवड्यातून दोनदा पीक तपासासप्ताह में दो बार फसल जाँचें

Look under leaves for insects and spots. Acting early is easy and cheap. See 'Problems & easy fixes' below.पानांखाली किडे व डाग तपासा. लवकर उपाय केल्यास ते सोपे व स्वस्त पडतात. खाली 'समस्या व सोपे उपाय' पाहा.पत्तियों के नीचे कीट और धब्बे देखें। जल्दी उपाय करना आसान और सस्ता होता है। नीचे 'समस्याएँ व आसान उपाय' देखें।

8

Start harvestingतोडणी सुरू करातुड़ाई शुरू करें

From about day 55. Cut with a short stalk every 3–4 days using a sharp knife. Handle gently to avoid bruising and keep in shade.सुमारे 55 व्या दिवसापासून. धारदार चाकूने लहान देठासह दर 3–4 दिवसांनी तोडा. आपटू नका; सावलीत ठेवा.लगभग 55 वें दिन से। तेज़ चाकू से छोटे डंठल सहित हर 3–4 दिन में काटें। चोट न लगने दें; छाया में रखें।

How to sowपेरणी कशी करावीबुवाई कैसे करें

250 cm · row gap250 सेमी · ओळींतील अंतर250 सेमी · कतार की दूरी60–90 cm · plant gap60–90 सेमी · रोपांतील अंतर60–90 सेमी · पौधे की दूरीTop viewवरून दिसणारे दृश्यऊपर से दृश्य
2–3 cm2–3 सेमी2–3 सेमीdepthखोलीगहराईseedबीबीजSide viewबाजूने दिसणारे दृश्यबगल से दृश्य
Seed depthबियाण्याची खोलीबीज की गहराई
2–3 cm2–3 सेमी2–3 सेमी
Spacing (row × plant)अंतर (ओळ × रोप)दूरी (कतार × पौधा)
250 × 60–90 cm250 × 60–90 सेमी250 × 60–90 सेमी
Seed neededलागणारे बियाणेआवश्यक बीज
1–1.5 kg / acre1–1.5 किलो / एकर1–1.5 किलो / एकर
Expected yieldअपेक्षित उत्पादनअपेक्षित उपज
60–80 quintal / acre60–80 क्विंटल / एकर60–80 क्विंटल / एकर

Water & foodपाणी व अन्नद्रव्येपानी व खाद

Waterपाणीपानी

Water every 3–4 days (more often in summer) at the base. Keep moisture steady at flowering and fruit set.दर 3–4 दिवसांनी (उन्हाळ्यात जास्त वेळा) बुडाशी पाणी द्या. फुलोरा व फळधारणेत ओलावा सारखा ठेवा.हर 3–4 दिन में (गर्मी में ज़्यादा बार) जड़ के पास पानी दें। फूल आने और फल लगने पर नमी एक-सी रखें।

Food (nutrients)अन्नद्रव्ये (खते)खाद (पोषण)

FYM at planting; top-dress with nitrogen at 25 days and again when fruits start. Mulch to hold moisture.लागवडीवेळी शेणखत; 25 दिवसांनी व फळे लागताना नत्र खत द्या. ओलावा टिकवण्यासाठी आच्छादन करा.बुवाई के समय गोबर की खाद; 25 दिन पर और फल लगते समय नाइट्रोजन दें। नमी के लिए मल्चिंग करें।

Problems & easy fixesसमस्या व सोपे उपायसमस्याएँ व आसान उपाय

Organic first: try neem oil spray (5 ml per litre of water) before any chemical.आधी सेंद्रिय उपाय: कोणत्याही रसायनापूर्वी कडुनिंब तेल (5 मिली प्रति लिटर पाणी) फवारून पाहा.पहले जैविक उपाय: किसी भी रसायन से पहले नीम तेल (5 मिली प्रति लीटर पानी) का छिड़काव करें।

Red pumpkin beetleलाल भुंगालाल कद्दू भृंग

What you seeकाय दिसतेक्या दिखता है

Shiny orange-red beetles chew holes in young leaves and flowers, mostly on seedlings.चमकदार नारिंगी-लाल भुंगे कोवळ्या पानांना व फुलांना छिद्रे पाडतात; रोपावस्थेत जास्त त्रास.चमकीले नारंगी-लाल भृंग कोमल पत्तियों व फूलों में छेद करते हैं; पौध अवस्था में ज़्यादा नुकसान।

What to doकाय करावेक्या करें

Hand-pick in the early morning; spray neem oil; cover seedlings with a light net until 3–4 leaves.सकाळी लवकर हाताने वेचून नष्ट करा; कडुनिंब तेल फवारा; रोपे 3–4 पानांची होईपर्यंत हलक्या जाळीने झाका.सुबह जल्दी हाथ से चुनकर नष्ट करें; नीम तेल छिड़कें; पौधों को 3–4 पत्तों तक हल्की जाली से ढकें।

Fruit flyफळमाशीफल मक्खी

What you seeकाय दिसतेक्या दिखता है

Fruits rot from inside, show small puncture marks, have maggots inside and drop early.फळे आतून सडतात, लहान छिद्रे दिसतात, आत अळ्या असतात व फळे गळतात.फल अंदर से सड़ते हैं, छोटे छेद दिखते हैं, अंदर सूँडी होती है और फल गिर जाते हैं।

What to doकाय करावेक्या करें

Collect and bury fallen or damaged fruits; set cue-lure (pheromone) traps; cover young fruits with paper bags.गळलेली व खराब फळे गोळा करून पुरा; फळमाशीचे (क्यू-ल्यूर) सापळे लावा; कोवळी फळे कागदी पिशवीने झाका.गिरे व खराब फल इकट्ठा कर गाड़ दें; फल मक्खी (क्यू-ल्योर) फेरोमोन ट्रैप लगाएँ; छोटे फलों को कागज़ की थैली से ढकें।

Mosaic virusमोझॅक विषाणूमोज़ेक वायरस

What you seeकाय दिसतेक्या दिखता है

Light and dark green patches, crinkled leaves, stunted plants. There is no cure.पानांवर फिक्कट-गडद हिरवे ठिपके, पाने सुरकुतलेली, झाडाची वाढ खुंटते. यावर इलाज नाही.पत्तियों पर हल्के-गहरे हरे धब्बे, सिकुड़े पत्ते, बौने पौधे। इसका कोई इलाज नहीं है।

What to doकाय करावेक्या करें

Uproot and destroy infected plants; control aphids and whitefly (they spread it); always start with clean seed.रोगट झाडे उपटून नष्ट करा; मावा व पांढरी माशी (प्रसार करणारे कीटक) आटोक्यात ठेवा; नेहमी स्वच्छ बियाणे वापरा.रोगी पौधे उखाड़कर नष्ट करें; माहू व सफ़ेद मक्खी (फैलाने वाले कीट) पर नियंत्रण रखें; हमेशा साफ़ बीज से शुरुआत करें।

Ready to harvest? Check these signsकाढणीसाठी तयार? ही चिन्हे पाहातुड़ाई के लिए तैयार? ये संकेत देखें

Cut with a short stalk every 3–4 days using a sharp knife. Handle gently to avoid bruising and keep in shade.धारदार चाकूने लहान देठासह दर 3–4 दिवसांनी तोडा. आपटू नका; सावलीत ठेवा.तेज़ चाकू से छोटे डंठल सहित हर 3–4 दिन में काटें। चोट न लगने दें; छाया में रखें।

Pro tipsखास टिप्सखास टिप्स

Grow on a 6-ft trellis (mandap). Hanging fruits grow straighter, longer and cleaner.6 फूट उंच मांडवावर वेल चढवा. लोंबणारी फळे सरळ, लांब व स्वच्छ वाढतात.6 फीट ऊँचे मचान पर बेल चढ़ाएँ। लटकते फल सीधे, लंबे और साफ़ बढ़ते हैं।

In cool or rainy spells, hand-pollinate in the early morning: rub a male flower onto a female flower (the one with a tiny fruit at its base).थंड किंवा पावसाळी काळात पहाटे हाताने परागीभवन करा: नर फूल मादी फुलावर (ज्याच्या तळाशी लहान फळ असते) घासा.ठंड या बरसात में सुबह-सुबह हाथ से परागण करें: नर फूल को मादा फूल (जिसके नीचे छोटा फल होता है) पर रगड़ें।

Pick fruits 10–15 days after fruit set. Do not let any harden, so the vine keeps flowering.फळधारणेनंतर 10–15 दिवसांनी फळे तोडा. एकही कडक होऊ देऊ नका, म्हणजे वेल फुलत राहते.फल लगने के 10–15 दिन बाद तोड़ें। कोई फल सख्त न होने दें ताकि बेल फूलती रहे।

Avoid these mistakesया चुका टाळाइन गलतियों से बचें

Crowding vines on the ground: mildew and rotting fruits.वेल जमिनीवर दाटीने पसरू देणे: भुरी रोग व फळे सडणे.बेलों को जमीन पर घना फैलने देना: फफूँद रोग और फल सड़ना।

Harvesting late: fruits get a hard skin and hard seeds, and the price drops.तोडणीस उशीर: फळांची साल व बिया कडक होतात आणि भाव घसरतो.तुड़ाई में देरी: फल का छिलका व बीज सख्त हो जाते हैं और भाव गिरता है।

Grow it at home (pot / grow bag)घरी कुंडीत / ग्रो-बॅगमध्ये पिकवाघर पर गमले / ग्रो-बैग में उगाएँ

Needs a large 30–40 litre container or grow bag, 1 plant, and a strong trellis or terrace support in full sun.30–40 लिटरचे मोठे भांडे/ग्रो-बॅग, 1 रोप व पूर्ण उन्हात मजबूत मांडव/गच्चीचा आधार.30–40 लीटर का बड़ा बर्तन/ग्रो-बैग, 1 पौधा और पूरी धूप में मज़बूत मचान/छत का सहारा।

Need help? Talk to usमदत हवी आहे? आमच्याशी बोलामदद चाहिए? हमसे बात करें

Call usफोन कराकॉल करें · +91 7378570149admin@verdisgrowindia.com

More crops from VerdisGrowVerdisGrow ची आणखी पिकेVerdisGrow की अन्य फसलें